Кокосовото масло е широко рекламирано како суперхрана.

Уникатната комбинација на масни киселини во кокосовото масло може да има позитивни ефекти врз твоето здравје, како што се поттикнување на губењето маснотии, здравјето на срцето и функцијата на мозокот.
Еве 10 здравствени придобивки од кокосовото масло, базирани на докази.
1. Кокосовото масло содржи здрави масни киселини
Кокосовото масло е богато со одредени заситени масти. Овие масти имаат различни ефекти врз телото во споредба со повеќето други диететски масти.
Масните киселини во кокосовото масло можат да го поттикнат твоето тело да согорува маснотии и обезбедуваат брза енергија за твоето тело и мозок. Тие исто така го зголемуваат HDL (добриот) холестерол во крвта, што може да помогне да се намали ризикот од срцеви заболувања.
Повеќето диететски масти се категоризираат како триглицериди со долг ланец (LCTs), додека кокосовото масло содржи некои триглицериди со среден ланец (MCTs), кои се пократки ланци на масни киселини.
Кога јадеш MCTs, тие имаат тенденција да одат директно во твојот црн дроб. Твоето тело ги користи како брз извор на енергија или ги претвора во кетони.
Кетоните можат да имаат моќни придобивки за твојот мозок, а истражувачите ги проучуваат кетоните како третман за епилепсија, Алцхајмерова болест и други состојби.
Резиме: Кокосовото масло е богато со MCTs, вид на масти што твоето тело ги метаболизира поинаку од повеќето други масти. MCTs се одговорни за многу од здравствените придобивки на кокосовото масло.
2. Кокосовото масло може да го подобри здравјето на срцето
Кокосот е невообичаена храна во западниот свет, при што луѓето кои се свесни за здравјето се главни потрошувачи.
Меѓутоа, во некои делови од светот, кокосот — кој е полн со кокосово масло — е основна храна на која луѓето напредуваат со генерации.
На пример, една студија од 1981 година забележала дека населението на Токелау, островски ланец во Јужниот Пацифик, добивало над 60% од своите калории од кокос. Истражувачите пријавиле не само добро општо здравје, туку и многу ниски стапки на срцеви заболувања 1.
Луѓето од Китаван во Папуа Нова Гвинеја исто така јадат многу кокос, заедно со клубени, овошје и риба, и имаат помал ризик од мозочен удар или срцеви заболувања 2.
Резиме: Неколку популации ширум светот напредувале со генерации јадејќи значителна количина кокос, а студиите покажуваат дека имаат добро здравје на срцето.

3. Кокосовото масло може да поттикне согорување маснотии
Дебелината е една од најголемите здравствени состојби што го погодуваат западниот свет денес.
Додека некои луѓе мислат дека дебелината е само прашање на тоа колку калории јаде некој, изворот на тие калории е исто така важен. Различни намирници влијаат на твоето тело и хормони на различни начини.
MCTs во кокосовото масло можат да го зголемат бројот на калории што твоето тело ги согорува во споредба со масните киселини со подолг ланец 3.
Една студија открила дека јадењето 15–30 грама MCTs дневно ја зголемило 24-часовната потрошувачка на енергија за 5% 4.
Меѓутоа, овие студии не ги разгледале конкретно ефектите на кокосовото масло. Тие ги испитувале здравствените ефекти на MCTs, исклучувајќи ја лауринската киселина, која сочинува само околу 14% од кокосовото масло.
Во моментов нема добри докази кои би кажале дека јадењето кокосово масло само по себе ќе го зголеми бројот на калории што ги трошиш.
Имај на ум дека кокосовото масло е многу богато со калории и лесно може да доведе до зголемување на телесната тежина ако се јаде во големи количини.
Резиме: Истражувањата покажуваат дека MCTs можат да го зголемат бројот на согорени калории за 24 часа за дури 5%. Меѓутоа, самото кокосово масло можеби нема ист ефект.
4. Кокосовото масло може да има антимикробни ефекти
Лауринската киселина сочинува околу 50% од масните киселини во кокосовото масло 5.
Кога твоето тело ја вари лауринската киселина, таа формира супстанца наречена монолаурин. И лауринската киселина и монолауринот можат да убијат штетни патогени, како што се бактерии, вируси и габи 6.
На пример, студиите во епрувета покажуваат дека овие супстанции помагаат да се убие бактеријата Staphylococcus aureus, која предизвикува стафилококни инфекции, и квасецот Candida albicans, чест извор на габични инфекции кај луѓето 7, 8.
Исто така, постојат некои докази дека користењето кокосово масло како средство за плакнење уста — процес наречен „влечење масло“ — е корисно за оралната хигиена, иако истражувачите ги сметаат доказите за слаби 9.
Нема докази дека кокосовото масло го намалува ризикот од настинка или други внатрешни инфекции.
Резиме: Користењето кокосово масло како средство за плакнење уста може да спречи инфекции во устата, но потребни се повеќе докази.
Предложено читање: МСТ масло: Сеопфатен преглед на триглицериди со среден ланец
5. Кокосовото масло може да го намали гладот
Една интересна карактеристика на MCTs е тоа што тие можат да го намалат гладот 10.
Ова може да биде поврзано со начинот на кој твоето тело ги метаболизира мастите, бидејќи кетоните можат да го намалат апетитот на една личност 11.
Во една студија, 6 здрави мажи јаделе различни количини на MCTs и LCTs. Оние кои јаделе најмногу MCTs јаделе помалку калории дневно 12.
Друга студија на 14 здрави мажи објави дека оние кои јаделе најмногу MCTs за појадок јаделе помалку калории за ручек 13.
Овие студии биле мали и имале многу краток временски период. Доколку овој ефект опстојува на долг рок, тоа би можело да доведе до намалување на телесната тежина во текот на неколку години.
Иако кокосовото масло е еден од најбогатите природни извори на MCTs, нема докази дека внесот на кокосово масло го намалува апетитот повеќе од другите масла.
Една студија објавува дека кокосовото масло е помалку заситувачко од MCT маслото 14.
Резиме: MCTs можат значително да го намалат апетитот, што може да доведе до намалување на телесната тежина на долг рок.
Предложено читање: 5 импресивни здравствени придобивки од кокосот
6. Кокосовото масло може да ги намали нападите
Истражувачите моментално ја проучуваат кетогената диета, која е многу ниска со јаглехидрати и богата со масти, за третман на разни нарушувања.
Најпознатата терапевтска употреба на оваа диета е третманот на епилепсија отпорна на лекови кај деца.
Диетата драматично ја намалува стапката на напади кај деца со епилепсија, дури и кај оние кои немале успех со повеќе видови лекови 15. Истражувачите не се сигурни зошто.
Намалувањето на внесот на јаглехидрати и зголемувањето на внесот на масти доведува до значително зголемени концентрации на кетони во крвта.
Бидејќи MCTs во кокосовото масло се транспортираат до твојот црн дроб и се претвораат во кетони, здравствените работници може да користат модифицирана кето диета која вклучува MCTs и поиздашна количина јаглехидрати за да предизвикаат кетоза и да помогнат во лекувањето на епилепсија 16.
Резиме: MCTs во кокосовото масло можат да ја зголемат концентрацијата на кетонски тела во крвта, што може да помогне да се намалат нападите кај деца со епилепсија.
7. Кокосовото масло може да го зголеми HDL (добриот) холестерол
Кокосовото масло содржи природни заситени масти кои го зголемуваат нивото на HDL (добриот) холестерол во твоето тело. Тие исто така може да помогнат да се претвори LDL (лошиот) холестерол во помалку штетна форма 17.
Со зголемување на HDL, многу експерти веруваат дека кокосовото масло може да го подобри здравјето на срцето во споредба со многу други масти.
Во една студија на 40 жени, кокосовото масло го намалило вкупниот и LDL (лошиот) холестерол додека го зголемило HDL, во споредба со соиното масло 18.
Друга студија на 116 возрасни лица покажала дека следењето на диететска програма која вклучувала кокосово масло ги зголемила нивоата на HDL (добриот) холестерол кај луѓе со коронарна артериска болест 19.
Резиме: Неколку студии покажаа дека кокосовото масло може да ги зголеми нивоата на HDL (добриот) холестерол во крвта, што е поврзано со подобрено метаболичко здравје и помал ризик од срцеви заболувања.
8. Кокосовото масло може да ја заштити твојата кожа, коса и заби
Кокосовото масло има многу намени кои немаат никаква врска со неговото јадење.
Многу луѓе го користат за козметички цели за да го подобрат здравјето и изгледот на нивната кожа и коса.
Студиите покажуваат дека кокосовото масло може да ја подобри содржината на влага во сувата кожа и да ги намали симптомите на егзема 20.
Кокосовото масло исто така може да заштити од оштетување на косата 21. Една студија покажува дека може да делува како слаба крема за сончање, блокирајќи околу 20% од ултравиолетовите (УВ) зраци на сонцето 22.
„Влечењето масло“, кое вклучува плакнење на устата со кокосово масло како со средство за плакнење уста, може да убие некои од штетните бактерии во устата. Ова може да го подобри здравјето на забите и да го намали лошиот здив, иако се потребни повеќе истражувања 23.
Резиме: Луѓето можат да нанесуваат кокосово масло на својата кожа, коса и заби. Студиите сугерираат дека делува како хидратантна крема за кожа, штити од оштетување на кожата и го подобрува оралното здравје.
Предложено читање: Кокосово масло во кафе: добро или лошо за твоето здравје?
9. Кокосовото масло може да ја подобри функцијата на мозокот кај Алцхајмерова болест
Алцхајмеровата болест е најчеста причина за деменција. Обично ги погодува постарите возрасни лица.
Оваа состојба ја намалува способноста на твојот мозок да користи гликоза за енергија.
Истражувачите сугерираат дека кетоните можат да обезбедат алтернативен извор на енергија за овие неисправни мозочни клетки за да ги намалат симптомите на Алцхајмерова болест 24.
Авторите на студија од 2006 година објавија дека MCTs ја подобриле функцијата на мозокот кај луѓе со полесни форми на Алцхајмерова болест 25.
Сепак, истражувањето е сè уште прелиминарно и нема докази кои сугерираат дека самото кокосово масло се бори против оваа болест.
Резиме: Раните студии сугерираат дека MCTs можат да ги зголемат нивоата на кетони во крвта, потенцијално олеснувајќи ги симптомите на Алцхајмер. Сепак, потребни се понатамошни студии.
10. Кокосовото масло може да помогне во намалување на штетните абдоминални маснотии
Бидејќи некои од масните киселини во кокосовото масло можат да го намалат апетитот и да го зголемат согорувањето на маснотиите, тоа исто така може да ти помогне да изгубиш тежина.
Абдоминалните маснотии, или висцералните маснотии, се наоѓаат во абдоминалната празнина и околу твоите органи. Се чини дека MCTs се особено ефикасни во намалувањето на стомачните маснотии во споредба со LCTs 26.
Абдоминалните маснотии, најштетниот тип, се поврзани со многу хронични болести 27.
Обемот на половината е лесен, точен маркер за количината на маснотии во абдоминалната празнина.
Во 12-неделна студија на 40 жени со абдоминална дебелина, оние кои земале 2 лажици (30 ml) кокосово масло дневно имале значително намалување и на индексот на телесна маса (БМИ) и на обемот на половината 28.
Во меѓувреме, 4-неделна студија на 20 мажи со дебелина забележа намалување на обемот на половината од 1,1 инчи (2,86 cm) откако земале 2 лажици (30 ml) кокосово масло дневно 29.
Кокосовото масло сè уште е богато со калории, па затоа треба да го користиш умерено. Заменувањето на некои од твоите други масти за готвење со кокосово масло може да има мала корист за губење на тежината, но доказите се целосно недоследни.

Резиме
Маслото добиено од кокос има неколку нови придобивки за твоето здравје.
За да извлечеш максимум од него, погрижи се да избереш органско, девствено кокосово масло наместо рафинирани верзии.
Prior IA, Davidson F, Salmond CE, Czochanska Z. Cholesterol, coconuts, and diet on Polynesian atolls: a natural experiment: the Pukapuka and Tokelau island studies. Am J Clin Nutr. 1981 Aug;34(8):1552-61. doi: 10.1093/ajcn/34.8.1552. PMID: 7270479. ↩︎
Lindeberg S, Nilsson-Ehle P, Terént A, Vessby B, Scherstén T. Cardiovascular risk factors in a Melanesian population apparently free from stroke and ischaemic heart disease: the Kitava study. J Intern Med. 1994 Sep;236(3):331-40. doi: 10.1111/j.1365-2796.1994.tb00804.x. PMID: 8077921. ↩︎
St-Onge MP, Jones PJ. Greater rise in postprandial energy expenditure with medium-chain triglyceride consumption than with long-chain triglyceride consumption in healthy women. Am J Clin Nutr. 2003 Jul;78(1):137-44. doi: 10.1093/ajcn/78.1.137. PMID: 12816785. ↩︎
St-Onge MP, Ross R, Parsons WD, Jones PJ. Medium-chain triglycerides increase energy expenditure and decrease adiposity in overweight men. Obes Res. 2003 Mar;11(3):395-402. doi: 10.1038/oby.2003.53. PMID: 12634436. ↩︎
Marina AM, Man YB, Nazimah SA, Amin I. Antioxidant activity of virgin coconut oil. Food Chem. 2009 Jan 15;112(3):757-761. doi: 10.1016/j.foodchem.2008.06.038. ↩︎
Carpo BG, Verallo-Rowell VM, Kabara J. Novel antibacterial activity of monolaurin compared with conventional antibiotics against common dermal pathogens. J Drugs Dermatol. 2007 Oct;6(10):991-8. PMID: 17988076. ↩︎
Hierholzer JC, Kabara JJ. In vitro effects of monolaurin compounds on enveloped RNA and DNA viruses. J Food Saf. 1990;10(1):1-12. doi: 10.1111/j.1745-4565.1990.tb00951.x. ↩︎
Bergsson G, Arnfinnsson J, Steingrímsson Ó, Thormar H. In vitro killing of Candida albicans by fatty acids and monoglycerides. Antimicrob Agents Chemother. 2001 Nov;45(11):3209-12. doi: 10.1128/AAC.45.11.3209-3212.2001. PMID: 11600381; PMCID: PMC90753. ↩︎
Peedikayil FC, Sreenivasan P, Narayanan A. Effect of coconut oil in plaque related gingivitis - A preliminary report. Niger Med J. 2015 Mar-Apr;56(2):143-7. doi: 10.4103/0300-1652.157544. PMID: 26019350; PMCID: PMC4475810. ↩︎
St-Onge MP, Jones PJ. Physiological effects of medium-chain triglycerides: potential agents in the prevention of obesity. J Nutr. 2002 Mar;132(3):329-32. doi: 10.1093/jn/132.3.329. PMID: 11880549. ↩︎
Stubbs RJ, Harbron CG. Covert manipulation of the ratio of medium-to long-chain triglycerides in solid foods: effect on energy intake in humans. Int J Obes Relat Metab Disord. 1996 May;20(5):435-44. PMID: 8696375. ↩︎
Stubbs RJ, Harbron CG. Covert manipulation of the ratio of medium-to long-chain triglycerides in solid foods: effect on energy intake in humans. Int J Obes Relat Metab Disord. 1996 May;20(5):435-44. PMID: 8696375. ↩︎
Van Wymelbeke V, Himaya A, Louis-Sylvestre J, Fantino M. Influence of medium-chain and long-chain triacylglycerols on the control of food intake in men. Am J Clin Nutr. 1998 Nov;68(5):1135-40. doi: 10.1093/ajcn/68.5.1135. PMID: 9808234. ↩︎
Assunção ML, Ferreira HS, dos Santos AF, Cabral CR Jr, Florêncio TM. Effects of dietary coconut oil on the biochemical and anthropometric profiles of women presenting abdominal obesity. Lipids. 2009 Jul;44(7):593-601. doi: 10.1007/s11745-009-3306-6. Epub 2009 May 13. PMID: 19437058. ↩︎
Neal EG, Chaffe H, Schwartz RH, Lawson MS, Edwards N, Fitzsimmons G, Whitney A, Cross JH. The ketogenic diet for the treatment of childhood epilepsy: a randomised controlled trial. Lancet Neurol. 2008 Jun;7(6):500-6. doi: 10.1016/S1474-4422(08)70092-9. Epub 2008 Apr 24. PMID: 18436521. ↩︎
Liu YM. Medium-chain triglyceride (MCT) ketogenic therapy. Epilepsia. 2008 Nov;49 Suppl 8:33-6. doi: 10.1111/j.1528-1167.2008.01830.x. PMID: 19049627. ↩︎
Nevin KG, Rajamohan T. Beneficial effects of virgin coconut oil on lipid parameters and in vitro LDL oxidation. Clin Biochem. 2004 Sep;37(9):830-5. doi: 10.1016/j.clinbiochem.2004.02.006. PMID: 15329243. ↩︎
Assunção ML, Ferreira HS, dos Santos AF, Cabral CR Jr, Florêncio TM. Effects of dietary coconut oil on the biochemical and anthropometric profiles of women presenting abdominal obesity. Lipids. 2009 Jul;44(7):593-601. doi: 10.1007/s11745-009-3306-6. Epub 2009 May 13. PMID: 19437058. ↩︎
Khaw KT, Sharp SJ, Finikarides L, Afzal I, Lentjes M, Luben R, Forouhi NG. Consumption of ultra-processed foods and cancer risk: results from NutriNet-Santé prospective cohort study. BMJ. 2018 Feb 14;360:k322. doi: 10.1136/bmj.k322. PMID: 29444771; PMCID: PMC5813531. ↩︎
Evangelista MT, Abad-Casintahan F, Lopez-Villafuerte L. The effect of topical virgin coconut oil on SCORAD index, transepidermal water loss, and skin capacitance in mild to moderate pediatric atopic dermatitis: a randomized, double-blind, controlled trial. Int J Dermatol. 2014 Jan;53(1):100-8. doi: 10.1111/ijd.12339. Epub 2013 Nov 1. PMID: 24320105. ↩︎
Rele AS, Mohile RB. Effect of mineral oil, sunflower oil, and coconut oil on prevention of hair damage. J Cosmet Sci. 2003 Mar-Apr;54(2):175-92. PMID: 12715094. ↩︎
Korać RR, Khambholja KM. Potential of herbs in skin protection from ultraviolet radiation. Pharmacogn Rev. 2011 Jul;5(10):164-73. doi: 10.4103/0973-7847.91114. PMID: 22279497; PMCID: PMC3263051. ↩︎
Peedikayil FC, Sreenivasan P, Narayanan A. Effect of coconut oil in plaque related gingivitis - A preliminary report. Niger Med J. 2015 Mar-Apr;56(2):143-7. doi: 10.4103/0300-1652.157544. PMID: 26019350; PMCID: PMC4475810. ↩︎
Cunnane SC, Courchesne-Loyer A, St-Pierre V, Vandenberghe C, Pierotti T, Fortier M, Croteau E, Castellano CA. Can ketones compensate for reduced brain glucose uptake during aging? Implications for the risk and treatment of Alzheimer’s disease. Ann N Y Acad Sci. 2016 Mar;1367(1):12-24. doi: 10.1111/nyas.12999. Epub 2016 Jan 25. PMID: 26806829. ↩︎
Reger MA, Henderson ST, Sullivan PG, Mehta B, Adkins KA, Franke E, Swerdlow RH, Craft S. Effects of beta-hydroxybutyrate on cognition in memory-impaired adults. Neurobiol Aging. 2004 Mar;25(3):311-4. doi: 10.1016/j.neurobiolaging.2003.10.002. PMID: 15036455. ↩︎
Assunção ML, Ferreira HS, dos Santos AF, Cabral CR Jr, Florêncio TM. Effects of dietary coconut oil on the biochemical and anthropometric profiles of women presenting abdominal obesity. Lipids. 2009 Jul;44(7):593-601. doi: 10.1007/s11745-009-3306-6. Epub 2009 May 13. PMID: 19437058. ↩︎
Fox CS, Massaro JM, Hoffmann U, Pou KM, Maurovich-Horvat Z, Liu CY, Vasan RS, Murabito JM, Meigs JB, Cupples LA, D’Agostino RB Sr, O’Donnell CJ. Abdominal visceral and subcutaneous adipose tissue compartments: association with metabolic risk factors in the Framingham Heart Study. Circulation. 2007 Jul 3;116(1):39-48. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.106.675354. Epub 2007 Jun 18. PMID: 17576866; PMCID: PMC2740704. ↩︎
Assunção ML, Ferreira HS, dos Santos AF, Cabral CR Jr, Florêncio TM. Effects of dietary coconut oil on the biochemical and anthropometric profiles of women presenting abdominal obesity. Lipids. 2009 Jul;44(7):593-601. doi: 10.1007/s11745-009-3306-6. Epub 2009 May 13. PMID: 19437058. ↩︎
Liau KM, Lee YY, Chen CK, Basri AN. An open-label pilot study to assess the efficacy and tolerability of virgin coconut oil in reducing waist circumference in subjects with abdominal obesity. ISRN Pharmacol. 2011;2011:949686. doi: 10.5402/2011/949686. Epub 2011 Nov 27. PMID: 22164340; PMCID: PMC3226242. ↩︎







